RINGKASAN DASAR POLISI KEBANGSAAN 2020

FAKULTI PENGAJIAN KOTEMPORARI ISLAM

DIPLOMA PASCASISWAZAH PENDIDIKAN (DPP)

DWP10102

FALSAFAH PENDIDIKAN

Tajuk Tugasan:

DASAR DAN POLISI PENDIDIKAN NEGARA MALAYSIA

Disediakan untuk:

Ustaz Ab Aziz Sulaiman

Disediakan oleh:

NUR FADLILLAH BINTI MUHAMAD NAZAR (061291)

ABSTRAK

Tugasan ini adalah untuk mengumpul maklumat berkaitan dasar-dasar pendidikan yang di amalkan di negara Malaysia. Dasar dan polisi pendidikan ini dilihat sebelum kemerdekaan, selepas era kemerdekaan negara dan dasar-dasar terkini yang dibawa oleh Kementerian Pendidikan Malaysia. Maklumat yang disampaikan adalah merujuk kepada buku Dasar Pendidikan Kebangsaan (DPK) edisi ke-4 keluaran Kementerian Pendidikan Malaysia cetakan 2017.

1.0 PENDAHULUAN

Setiap anggota tubuh badan mestilah mempunyai sistem-sistem tertentu bagi menjalankan tanggungjawab tertentu bagi kelangsungan hidup. Berfungsinya anggota tubuh badan ini adalah bergantung pada suatu organ penting yang dinamakan jantung. Jika jantung tidak berfungsi maka seluruh anggota tubuh badan turut tidak berfungsi atau mati. Selain itu, analogi sebuah rumah tidak dapat didirikan sempurna jika tiada tiang didirikan. Kedua-dua perumpamaan antara ‘jantung’ dan ‘tiang’ ini adalah mempunyai maksud yang sama dalam setiap perkara. Setiap perkara yang dicipta dan didirikan mestilah mempunyai dasar tertentu supaya menjadi suatu sistem yang kukuh dan mempunyai hala tuju tersendiri. Oleh yang demikian, jika disamakan dengan aspek pendidikan juga mestilah mempunyai dasarnya yang tersendiri.

Sistem pendidikan negara kita setiasa mengalami proses perubahan dari masa ke masa. Menerusi buku rujukan Dasar Pendidikan Kebangsaan edisi terkini terbitan Kementerian Pendidikan Malaysia (KPM) ini memperincikan sistem pendidikan di sekolah-sekolah yang antaranya melibatkan kurikulum dan kokurikulum, bantuan pendidikan dan pelbagai program lain yang menyokong dasar pendidikan.Strategi pelaksanaan, pernyataan dasar dan punca kuasa yang dikemukakan dalam buku ini ialah hasil analisis yang komprehensif berdasarkan kepada Akta Pendidikan 1996 [Akta 550].

Oleh yang demikian, kefahaman dan komitmen daripada semua pihak terutamanya warga KPM amat diperlukan bagi memastikan pelaksanaan dasar pendidikan berjaya diterjemahkan dengan betul dan tepat. Dasar yang telah digubal menjadi teras dan tunjang utama bagi menentukan hala tuju pendidikan negara. Oleh itu, sesuatu dasar yang telah digubal pasti mengalami satu proses yang panjang dan rumit sebelum dapat didokumenkan.

Pada bahagian ini, akan dijelaskan dasar-dasar pendidikan di negara Malaysia dari penggubalan terkini yang dirujuk menerusi Buku Dasar Pendiidkan Kebangsaan (DPK) edisi terkini iaitu edisi ke empat cetakan pada tahun 2017 yang digubal dan di susun atur oleh Badan berautoriti Kementerian Pendidikan Malaysia (KPM).

2.0 DASAR PENDIDIKAN KEBANGSAAN (2017-2021)

2.1 BUKU DASAR RUJUKAN TERKINI EDISI KE-4

Buku Dasar Pendidikan Kebangsaan Jilid Keempat ialah satu dokumen yang menjadi rujukan utama warga KPM dan pihak yang berkepentingan bagi membuat cadangan, keputusan dan hala tuju pendidikan negara. Melalui buku ini, dasar pendidikan dan program pendidikan yang menyokong dasar diperincikan agar dapat memberi kefahaman yang jelas kepada pihak yang memerlukannya. Oleh segala daya usaha telah digemblengkan oleh para penggubal untuk menerbitkan buku ini wajar dihargai sebaiknya. Setiap kejayaan dasar pendidikan dan program yang menyokong dasar hendaklah disokong dengan kefahaman dan kerjasama yang kukuh daripada semua pihak terutamanya warga KPM.

Selain itu, Buku Dasar Pendidikan Kebangsaan (Edisi Keempat) merupakan himpunan semua dasar yang menjadi tulang belakang sistem pendidikan negara kita. Buku ini dikemas kini dan ditambah baik daripada Buku Dasar Pendidikan Kebangsaan (Edisi Ketiga) yang telah diterbitkan pada tahun 2012. Menurut Kamus Dewan Bahasa (Edisi Keempat), dasar atau polisi merupakan pertimbangan tentang cara atau sistem yang utama berkenaan sesuatu, asas, prinsip dan teras.

Pada bahagian seterusnya akan dibincangkan secara ringkas isi-isi utama kandungan buku DPK ini sebagai panduan dan rujukan seluruh warga pendidik supaya setiap tindakan dan keputusan dibuat mestilah berpandukan dasar yang telah ditetapkan oleh KPM.

2.2 KANDUNGAN DASAR PENDIDIKAN KEBANGSAAN

Dasar juga bermaksud pendirian yang menjadi asas bagi segala tindakan serta faktor terpenting bagi membuat sesuatu keputusan. Buku Dasar Pendidikan Kebangsaan (Edisi Keempat) ini mengandungi enam bab utama yang menghuraikan kesemua dasar, iaitu meliputi sistem pendidikan, sekolah program, program kurikulum dan kokurikulum, bantuan pendidikan, program-program lain di bawah seliaan KPMdan institusi-institusi pendidikan lain yang ditubuhkan hasil kerjasama KPM dengan pihak swasta.

Buku ini turut menjelaskan empat perkara utama setiap dasar yang terlibat, iaitu pengenalan dasar, pernyataan dasar, strategi pelaksanaan dasar, dan punca kuasa dasar tersebut untuk memastikan kejayaan hasrat transformasi pendidikan negara melalui Pelan Pembangunan Pendidikan Malaysia (PPPM) 2013-2025. Buku ini juga amat penting dan relevan sebagai rujukan utama kepada setiap warga Kementerian Pendidikan Malaysia (KPM) sama ada di peringkat penggubal dasar mahupun pelaksana dasar untuk memastikan kelancaran pelaksanaan sistem pendidikan kebangsaan di negara kita.

Kandungan buku ini telah mencakupi dasar berkaitan sistem pendidikan kebangsaan termasuk pentaksiran dan penilaian, latihan guru dan pemimpin pendidikan, pengurusan sumber manusia, pelibatan pihak swasta dalam pendidikan, pengurusan aset dan infrastruktur serta hal-hal lain berkaitan pendidikan di bawah seliaan KPM.

2.3 SISTEM PENDIDIKAN KEBANGSAAN

Dasar Pendidikan Kebangsaan dilaksanakan melalui Sistem Pendidikan Kebangsaan (SPK) yang memperuntukkan tiga teras utama, iaitu penggunaan bahasa kebangsaan sebagai bahasa pengantar utama, menggunakan kurikulum yang sama, iaitu Kurikulum Kebangsaan dan menduduki peperiksaan yang sama. Ketiga-tiga teras utama ini diaplikasikan dalam peringkat pendidikan yang diperuntukkan di bawah SPK, iaitu pendidikan prasekolah, pendidikan rendah, pendidikan menengah, pendidikan lepas menengah sehingga pendidikan tinggi tetapi tidak termasuk pendidikan di sekolah ekspatriat atau sekolah antarabangsa.

Kesemua peringkat pendidikan ini boleh diperoleh di institusi pendidikan yang dikategorikan di bawah peruntukan SPK, iaitu institusi pendidikan kerajaan, institusi pendidikan bantuan kerajaan dan institusi pendidikan swasta. Selain itu, SPK turut memperuntukkan pendidikan yang diberikan adalah pelbagai dan komprehensif skopnya bagi memenuhi keperluan negara serta memupuk perpaduan melalui pembangunan budaya, sosial, ekonomi dan politik selaras dengan prinsip-prinsip Rukun Negara. Pelaksanaan SPK turut mengambil kira prinsip am, iaitu murid haruslah dididik mengikut hasrat ibu bapa masing-masing, namun tertakluk kepada keupayaan kerajaan selagi tidak melibatkan perbelanjaan wang awam yang tidak munasabah.

Oleh itu, seiring dengan hasrat merealisasikan matlamat FPK dan peruntukan di bawah sistem pendidikan kebangsaan, KPM sebagai penggubal dasar pendidikan amat komited bagi memastikan strategi pelaksanaan setiap dasar yang diterjemahkan oleh Jabatan Pendidikan Negeri (JPN) serta Pejabat Pendidikan Daerah (PPD) sebagai pelaksana dasar dalam bentuk tindakan dipatuhi bagi memastikan kejayaan pelaksanaan dasar yang telah digubal. Komitmen semua peringkat KPM, iaitu bahagian, JPN, PPD serta pengetua/guru besar di sekolah amat diperlukan.

Semua pihak dalam susur galur KPM disarankan mengambil inisiatif meneliti, mengkaji, memahami, menghayati dan melaksanakan setiap strategi pelaksanaan dasar yang digubal dengan menggerakkan jentera bertindak di setiap peringkat organisasi masing-masing. Harapan KPM agar komitmen yang jitu, dan pelaksanaan yang kemas dan sistematik serta kerjasama semua pihak yang terlibat dapat memperoleh kejayaan yang cemerlang dan gemilang.

3.0 3.0 BAB UTAMA DASAR PENDIDIKAN KEBANGSAAN

3.1 DASAR SISTEM PENDIDIKAN KEBANGSAAN

Pada bahagian bab ini telah memperincikan Sistem Pendidikan Kebangsaan yang menjadi tonggak pelaksanaan Dasar Pendidikan Kebangsaan di Malaysia. Terdapat enam topik utama yang dihuraikan dalam bab ini, iaitu peringkat pendidikan, kategori sekolah, bahasa pengantar, kurikulum kebangsaan, perpaduan, dan penilaian dan pentaksiran yang digunakan dalam sistem pendidikan di Malaysia.

Peringkat pendidikan di Malaysia adalah daripada peringkat prasekolah, rendah, menengah dan lepas menengah. Bagi kategori sekolah pula terdiri daripada sekolah kerajaan, sekolah bantuan kerajaan dan institusi pendidikan swasta. Perbezaan antara sekolah kerajaan dengan sekolah bantuan kerajaan mengikut Akta Pendidikan 1996 [Akta 550] adalah dari segi pemilikan tanah sekolah tersebut. Institusi pendidikan swasta yang dimaksudkan dalam buku ini ialah sekolah swasta atau institusi pendidikan swasta yang bukan sekolah atau institusi pendidikan kerajaan atau bantuan kerajaan dan mematuhi peruntukan Akta Pendidikan 1996 [Akta 550]. Institusi pendidikan swasta menggunakan kurikulum kebangsaan, bahasa kebangsaan sebagai bahasa pengantar, dan menyediakan murid untuk menduduki peperiksaan yang ditetapkan. Bab ini juga menghuraikan dasar bahasa pengantar, kurikulum kebangsaan dan penilaian serta pentaksiran yang diperuntukkan dalam Akta Pendidikan 1996 [Akta 550] berkaitan sistem pendidikan kebangsaan di samping turut memperincikan dasar perpaduan nasional menerusi pendidikan di Malaysia.

3.2 DASAR SEKOLAH PROGRAM

pelbagai jenis sekolah program di Kementerian Pendidikan Malaysia (KPM) yang diketengahkan merangkumi pelbagai konsep untuk meningkatkan kualiti pendidikan di bawah seliaan KPM. Bab ini memperincikan dasar sekolah-sekolah yang mengikuti program tertentu yang diperkenalkan oleh KPM. Sekolah yang telah mengikuti program-program tersebut dikenali sebagai sekolah program.

Terdapat Pada masa yang sama, terdapat juga sekolah program yang diperkenalkan untuk tujuan mencapai perpaduan kaum, sebagai contoh Sekolah Wawasan. Selain itu, terdapat juga sekolah program yang bertujuan untuk mencungkil dan mengetengahkan bakat murid, contohnya Sekolah Seni Malaysia dan Sekolah Sukan. Terdapat pelbagai lagi sekolah program yang mempunyai fungsi tertentu untuk memastikan hasrat PPPM 2013 – 2025 dapat dicapai dengan jayanya.

Antara sekolah program di bawah seliaan KPM adalah Sekolah Wawasan, Sekolah Amanah, Sekolah Bimbingan Jalinan Kasih (SBJK), Sekolah Model Khas Komprehensif K9, Sekolah Model Khas, Sekolah Berasrama Penuh, Kolej Vokasional, Sekolah Seni Malaysia, Sekolah Sukan, dan Sekolah Menengah Kebangsaan Agama.

3.3 DASAR PROGRAM KURIKULUM DAN KOKURIKULUM

Kementerian Pendidikan menyediakan program kurikulum dan kokurikulum khusus untuk murid bermula daripada peringkat sekolah rendah, menengah sehinggalah peringkat lepasan menengah. Program yang dirancang bertujuan untuk memperkukuh kemenjadian murid secara holistik. Melalui program kementerian, diharapkan murid bukan sahaja cemerlang dalam bidang akademik tetapi juga cemerlang dalam aspek sahsiah, kesihatan, kemahiran kepimpinan dan kemahiran berfikir.

Terdapat lebih dari sepuluh program Kurikulum yang dibentuk oleh KPM bagi menjayakan falsafah pendidikan Kebangsaan. Antaranya adalah program Memartabatkan Bahasa Malaysia Memperkukuh Bahasa Inggeris (MBMMBI) yang bertujuan untuk membentuk masyarakat yang menguasai BM dan BI dalam sistem pendidikan negara. Selain itu program Pemartabatan Pendidikan Bahasa Melayu bertujuan memartabatkan pendidikan bahasa Melayu melalui perancangan strategik dan pedagogi berkesan di bilik darjah. Seterusnya tidak lupa program Highly Immersive Programme (HIP) yang berperanan mewujudkan satu persekitaran immersive bahasa Inggeris di sekolah dengan menggalakkan penggunaan bahasa Inggeris dalam kalangan murid sekolah. Namun begitu, program Dual Language Programme (DLP) tetap diwujudkan oleh KPM untuk meningkatkan penguasaan kemahiran berbahasa Inggeris dalam kalangan murid melalui peningkatan masa pendedahan kepada bahasa Inggeris dalam pembelajaran dan pengajaran mata pelajaran Sains dan Matematik dalam bahasa Inggeris.

Selain itu, Program Peningkatan Kemahiran Bahasa Inggeris di Sekolah (PPKBIS) memberi tumpuan kepada meningkatkan kemahiran murid menengah dalam mata pelajaran Bahasa Inggeris (BI) terutamanya bagi meningkatkan peratus lulus BI sekolah hotspot pada peringkat peperiksaan Sijil Pelajaran Malaysia. Program Professional Up-Skilling of English Language Teachers (Pro-ELT) pula berperanan untuk memastikan guru bahasa Inggeris mendapat pencapaian minimum penguasaan tahap Band C pada CEFR. Seterusnya Program Diploma International Baccalaureate® (IB) untuk melahirkan modal insan seimbang berfikiran global yang menghargai kemanusiaan dan apresiasi terhadap alam untuk kehidupan yang aman dan sejahtera.

KPM mewujudkan program Program j-QAF di mana ia merupakan suatu usaha memperkasakan Pendidikan Islam melalui penekanan khusus dalam pengajaran Jawi, al-Quran, bahasa Arab dan fardu ain yang dilaksanakan di peringkat persekolahan rendah menggunakan kurikulum, model dan modulnya yang tersendiri serta peruntukan jadual waktu sedia ada, di samping penggunaan tenaga guru yang khusus untuk pemulihan, bimbingan, kemahiran, pengukuhan, pengayaan dan penghayatan murid.

Sebuah program yang dinamakan Tahfiz Model Ulul Albab (TMUA) bertujuan untuk melahirkan golongan profesional, teknokrat dan usahawan hafiz yang mengamalkan ajaran Islam (mutadayyin), dan memiliki pelbagai kemahiran ilmu selaras dengan Falsafah Pendidikan Kebangsaan.modulnya yang tersendiri serta peruntukan jadual waktu sedia ada, di samping penggunaan tenaga guru yang khusus untuk pemulihan, bimbingan, kemahiran, pengukuhan, pengayaan dan penghayatan murid. Ia berbeza dengan program Kelas Aliran Agama (KAA) di SMK menyediakan kemudahan kepada murid-murid Islam yang dapat mengikuti pembelajaran dan pengajaran pendidikan agama terbaik, berkualiti dan terancang ke arah melahirkan profesional dan teknorat yang beragama (mutadayyin), dan pelapis ulamak yang berwibawa, di samping menampung permintaan ibu bapa dan murid yang bercita-cita melanjutkan pengajian dalam bidang agama.

Selain itu, program Kurikulum KPM adalah Kemahiran Berfikir Aras Tinggi (KBAT), Program Literasi dan Numerasi (LINUS) 2.0, Middle Years Programme International Baccalaureate (MYPIB) dan Sains, Teknologi, Kejuruteraan dan Matematik (STEM).

Manakala bagi program Kokurikulum adalah merupakan Aktiviti kokurikulum bertujuan memastikan semua murid melibatkan diri dalam pelbagai aktiviti melalui pasukan badan beruniform, persatuan atau kelab serta sukan dan permainan ke arah pemantapan jati diri dan pembangunan modal insan yang cemerlang. Oleh itu, KPM mewujudkan program 1Murid 1Sukan dapat membangunkan modal insan yang seimbang melalui penyertaan murid yang menyeluruh dalam aktiviti sukan sepanjang tahun serta memupuk budaya bersukan dalam kalangan murid sekolah untuk menjadi ahli masyarakat yang mengamalkan gaya hidup sihat dan cergas sepanjang hayat.

3.4 DASAR PROGRAM PENDIDIKAN

Dasar ini menghuraikan dasar bagi program pendidikan yang dipertanggungjawab kepada KPM bagi menyediakan dan menawarkan pendidikan yang holistik, dan mengikut kesesuaian keadaan semasa dengan mengambil kira pelbagai aspek. Program pendidikan yang diperkenalkan meliputi aspek pelaksanaan pengajaran dan pembelajaran dengan lebih berkesan, kerjasama dengan pihak luar dalam pelaksanaan pendidikan, pembestarian sekolah berdasarkan sumber ICT dan teknologi, pengurusan kewangan, peningkatan profesionalisme perguruan serta mengambil kira aspek pengurusan kebajikan guru dan murid.

3.5 DASAR BANTUAN PENDIDIKAN

Dasar ini digubal untuk menerangkan bantuan pendidikan yang disediakan oleh KPM dengan lebih terperinci. Bantuan pendidikan merupakan usaha murni kerajaan bagi merapatkan jurang pendidikan yang wujud antara murid di bandar dengan murid di luar bandar, golongan miskin dengan golongan berada, murid normal dengan murid berkeperluan khas serta kemudahan bagi murid yang ditimpa bencana. Bagi meringankan beban kewangan ibu bapa atau penjaga, pemberian bantuan pendidikan dapat meningkatkan motivasi murid untuk terus menimba ilmu sehingga ke peringkat yang lebih tinggi selaras dengan aspirasi PPPM 2013 - 2025. Bantuan Pendidikan yang disediakan oleh KPM mampu memenuhi matlamat bagi memastikan semua sekolah dan murid mempunyai peluang dan keupayaan yang sama untuk mencapai kecemerlangan dalam pelajaran dan aktiviti kokurikulum. Bantuan pendidikan dapat membantu proses pengajaran dan pembelajaran (PdP) murid, juga dalam aspek kebajikan dan keperluan sosial murid.

3.6 DASAR INSTITUSI PENDIDIKAN ATAU INSTITUSI LAIN

Dasar ini dibuat oleh KPM bagi memperincikan dasar berkaitan institusi pendidikan/institusi lain yang menyediakan pengajaran dan pembelajaran tetapi tidak terbatas kepada pengajaran mana-mana agama semata-mata dan tidak diisytiharkan oleh Menteri Pendidikan sebagai bukan institusi pendidikan. Terdapat empat jenis institusi pendidikan/institusi lain yang dinyatakan dalam buku ini, iaitu institusi pendidikan yang disediakan oleh agensi kerajaan, institusi pendidikan yang disediakan oleh agensi bukan kerajaan dan institusi-institusi pendidikan/institusi lain yang disediakan oleh pelbagai agensi lain. Walau bagaimanapun, buku ini hanya memperincikan sebahagian institusi pendidikan/institusi lain yang berkaitan dengan pendidikan di Malaysia.